بێگومان، ئەمەش ڕاپۆرتێکی ڕێکخراوە دەربارەی "شاری سلێمانی" بەپێی ئەو پێکهاتە و داواکارییانەی کە دیاریکراون:
ئەم ڕاپۆرتە شیکارییەکی گشتگیر بۆ شاری سلێمانی لە هەرێمی کوردستانی عێراق پێشکەش دەکات. تێیدا تیشک خراوەتە سەر مێژوو، پێگەی ڕۆشنبیری، باری ئابووری، و گەشەی شارستانیی شارەکە. سلێمانی، کە لە ساڵی ١٧٨٤ دامەزراوە، وەک "پایتەختی ڕۆشنبیریی کوردستان" ناسراوە و ڕۆڵێکی سەرەکی لە مێژووی هاوچەرخی کورددا گێڕاوە. ڕاپۆرتەکە ئاڵنگاری و دەرفەتەکانی بەردەم شارەکە لە بوارەکانی گەشەپێدانی بەردەوام، پاراستنی ناسنامەی ڕۆشنبیری، و هەمەچەشنکردنی ئابووریدا دەخاتەڕوو. لە کۆتاییدا، کۆمەڵێک پێشنیار بۆ پتەوکردنی پێگەی شارەکە و چارەسەرکردنی کێشەکان خراونەتەڕوو.
شاری سلێمانی، یەکێکە لە شارە گەورە و گرنگەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق، کە لەلایەن ئیبراهیم پاشای بابانەوە لە ساڵی ١٧٨٤ دامەزراوە. ئەم شارە بە درێژایی مێژوو ناوەندێکی گرنگی سیاسی، ڕۆشنبیری، و بازرگانی بووە. بەهۆی ڕۆڵی دیاری لە بوژاندنەوەی ئەدەب و ڕۆژنامەگەریی کوردی، نازناوی "پایتەختی ڕۆشنبیری" پێ بەخشراوە. ئامانج لەم ڕاپۆرتە بریتییە لە شیکردنەوەی لایەنە جیاوازەکانی ئەم شارە، لە مێژووی دامەزراندنییەوە تا دۆخی ئێستای وەک ناوەندێکی زیندووی ئابووری و کۆمەڵایەتی، هەروەها خستنەڕووی داهاتووی شارەکە لەژێر ڕۆشنایی گۆڕانکارییە هەرێمییەکاندا.
لەم بەشەدا، پشت بە داتای مێژوویی و شیکاریی هاوچەرخ بەستراوە بۆ تێگەیشتن لە پێکهاتەی شارەکە.
سلێمانی وەک پایتەختی میرنشینی بابان دامەزرا. ئەم بڕیارە ستراتیژی بوو بۆ کۆکردنەوەی هێز و دروستکردنی ناوەندێکی شارستانیی نوێ. لە سەدەی بیستەمدا، شارەکە بووە لانکەی بزووتنەوە ناسیۆنالیستی و ڕۆشنبیرییەکانی کورد، لەوانە شۆڕشەکەی شێخ مەحموودی حەفید. ئەم میراتە مێژووییە ناسنامەیەکی تایبەتی بە شارەکە بەخشیوە.
سلێمانی بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک دڵی ڕۆشنبیریی کوردی ناسراوە. شاعیرانی کلاسیکی وەک نالی، سالم، و کوردی ( قوتابخانەی شیعری بابان) بناغەی ئەدەبی سۆرانییان دانا. یەکەم ڕۆژنامەی کوردی (پێشکەوتن) لێرە دەرچووە. ئەمڕۆ، شارەکە میوانداریی چەندین فێستیڤاڵی هونەری، سینەمایی، و ئەدەبی دەکات و چەندین گالێری، شانۆ، و ناوەندی ڕۆشنبیریی تێدایە کە ژینگەیەکی لەباری بۆ داهێنەران ڕەخساندووە.
ئابووریی سلێمانی لەسەر بنەمای بازرگانی، کشتوکاڵ، گەشتیاری، و پیشەسازیی سووک وەستاوە. بازاڕە مێژووییەکەی هێشتا ناوەندێکی گرنگی بازرگانییە. لە دوای ساڵی ٢٠٠٣، شارەکە گەشەیەکی خێرای لە کەرتی خانووبەرە، بانک، و خزمەتگوزاریدا بەخۆیەوە بینیوە. هەروەها بوونی دوو پاڵاوگەی نەوت و چەندین کارگەی چیمەنتۆ، پێگەی پیشەسازیی پارێزگاکەی بەهێز کردووە. کەرتی گەشتیاری، بەتایبەت گەشتیاریی سروشتی و مێژوویی، یەکێکە لە سەرچاوە گرنگەکانی داهات.
سلێمانی لە دوو دەیەی ڕابردوودا فراوانبوونێکی شارستانیی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. پڕۆژەی نیشتەجێبوونی نوێ، شەقامی فراوان، مۆڵ و سەنتەری بازرگانیی مۆدێرن، سیما و ژێرخانی شارەکەیان گۆڕیوە. لەگەڵ ئەمەشدا، ئەم گەشە خێرایە کۆمەڵێک ئاڵنگاری وەک قەرەباڵغی، کێشەی ژینگە، و فشار لەسەر خزمەتگوزارییە گشتییەکانی لێکەوتۆتەوە.
لێکۆڵینەوەکە ئەم دەرەنجامە سەرەکییانەی خستەڕوو:
ئەنجامەکان دەریدەخەن کە سلێمانی شارێکی دینامیکی و زیندووە، بەڵام هاوکات ڕووبەڕووی چەندین ئاڵنگاریش دەبێتەوە. پاراستنی باڵانسی نێوان پاراستنی میراتی مێژوویی و ڕۆشنبیری لە لایەک، و پێداویستییەکانی گەشەی مۆدێرن لە لایەکی ترەوە، پرسێکی هەستیارە. بۆ نموونە، دروستکردنی باڵەخانەی بەرز لە ناوچە کۆنەکاندا دەکرێت زیان بە سیمای مێژوویی شارەکە بگەیەنێت. هەروەها، پشتبەستنی زیاد لە پێویست بە کەرتی خانووبەرە، مەترسیی دروستبوونی "بوقاعەی ئابووری" (Economic Bubble) لێدەکرێت. بۆیە، گرنگە حکومەتی خۆجێی ستراتیژێکی گشتگیر بۆ گەشەپێدانی بەردەوام دابڕێژێت.
شاری سلێمانی خاوەنی میراتێکی دەوڵەمەندی مێژوویی و ڕۆشنبیرییە و لە هەمان کاتدا ناوەندێکی گرنگی گەشەسەندنی ئابووری و شارستانییە. داهاتووی شارەکە بەندە بەوەی کە چۆن بتوانێت هاوسەنگی لەنێوان پاراستنی ناسنامەکەی و وەڵامدانەوەی داواکارییەکانی سەردەمدا ڕابگرێت.
بۆ ئەم ڕاپۆرتە کورتکراوەیە، هیچ هاوپێچێک نەخراوەتەڕوو. لە وەشانێکی درێژتردا، دەکرێت نەخشەی گەشەی شار، ئاماری دانیشتووان، و وێنەی پڕۆژە ستراتیژییەکان وەک هاوپێچ دابنرێن.